Veel mensen zeggen weleens: “Mijn lichaam voelt vervuild.” Hoewel dit geen medische term is, herkennen veel mensen het gevoel. Je voelt je moe, hebt weinig energie, je darmen werken niet optimaal, je huid wordt onrustig of je hebt het idee dat je lichaam niet meer doet wat het zou moeten doen.
Maar wat gebeurt er nu eigenlijk in je lichaam?
Je lichaam is gemaakt om zichzelf gezond te houden
Je lichaam beschikt over een indrukwekkend systeem om zichzelf in balans te houden. Je lever, nieren, darmen, longen, huid en lymfestelsel werken dag en nacht samen om afvalstoffen af te voeren en voedingsstoffen op de juiste plek te krijgen.
Zolang deze systemen goed functioneren en de belasting niet te groot wordt, kan je lichaam veel opvangen.
Maar wanneer de belasting langdurig groter is dan wat je lichaam aankan, kunnen verschillende processen minder efficiënt gaan verlopen.
Een lichaam onder constante belasting
Ons lichaam krijgt iedere dag te maken met allerlei invloeden. Denk aan:
- een voedingspatroon met veel bewerkte producten;
- chronische of langdurige stress;
- te weinig slaap;
- weinig beweging;
- alcohol of roken;
- medicijngebruik;
- infecties;
- omgevingsfactoren, zoals luchtvervuiling.
Op zichzelf hoeft één van deze factoren geen probleem te zijn. Het gaat vooral om de optelsom én de duur van de belasting.
De darmen spelen een sleutelrol
Je darmen vormen een belangrijke grens tussen de buitenwereld en je lichaam. Alles wat je eet en drinkt passeert deze barrière.
Wanneer de darmwand gezond is, worden voedingsstoffen goed opgenomen en blijven ongewenste stoffen zoveel mogelijk buiten.
Raakt deze darmfunctie verstoord, dan kunnen voedingsstoffen minder goed worden opgenomen (malabsorptie). Hierdoor kunnen tekorten ontstaan, terwijl het lichaam juist extra voedingsstoffen nodig heeft om goed te blijven functioneren.
Een voortdurende prikkel voor het immuunsysteem
Wanneer de darmbarrière of andere beschermingsmechanismen minder goed functioneren, kan het immuunsysteem vaker geactiveerd worden.
Normaal gesproken is een ontstekingsreactie een gezonde én noodzakelijke reactie op schade of een infectie. Maar wanneer het immuunsysteem langdurig geprikkeld blijft, kunnen laaggradige ontstekingsprocessen ontstaan. Deze milde, aanhoudende ontstekingsactiviteit geeft vaak geen duidelijke ziekteverschijnselen, maar houdt wel het immuunsysteem continu licht actief. Het sluimert in het lichaam en kan op den duur schade aanbrengen. Het kan bijdragen aan klachten zoals vermoeidheid, spier- en gewrichtsklachten en uiteindelijk zich uiten in ziektes.
De extracellulaire ruimte: de snelweg tussen je cellen
Tussen al je lichaamscellen bevindt zich de extracellulaire ruimte, gevuld met vloeistof. Hier worden zuurstof, voedingsstoffen, hormonen en afvalstoffen voortdurend uitgewisseld.
Je kunt deze ruimte vergelijken met een netwerk van wegen. Zolang deze wegen goed toegankelijk zijn, kunnen voedingsstoffen gemakkelijk bij de cellen komen en worden afvalstoffen efficiënt afgevoerd.
Wanneer er langdurig sprake is van ontstekingsactiviteit of veranderingen in de samenstelling van deze weefselvloeistof, kan deze uitwisseling minder efficiënt verlopen. Hierdoor kunnen cellen minder optimaal worden voorzien van wat ze nodig hebben en kunnen herstelprocessen vertragen.
De darmen nemen voedingsstoffen minder goed op
Wanneer de darmwand of de spijsvertering niet optimaal werkt, worden voedingsstoffen minder goed opgenomen (malabsorptie).
Zelfs wanneer je gezond eet, kan het lichaam daardoor tekorten ontwikkelen aan vitamines, mineralen, aminozuren en vetzuren.
De cellen krijgen hierdoor nog minder bouwstoffen om goed te kunnen functioneren.
Minder energie, minder herstel
Je cellen zijn afhankelijk van voldoende voedingsstoffen en zuurstof om energie te produceren. Wanneer de aanvoer of opname minder efficiënt verloopt, kan dat bijdragen aan een gevoel van vermoeidheid en een verminderd herstelvermogen.
Dit betekent niet dat één oorzaak altijd alle klachten verklaart, maar het laat wel zien hoe verschillende lichaamsprocessen met elkaar verbonden zijn.
Het goede nieuws
Het lichaam heeft een groot vermogen om zich te herstellen.
Door de belasting te verminderen en de basis weer op orde te brengen, kunnen veel processen zich geleidelijk herstellen. Denk bijvoorbeeld aan:
- een volwaardige, onbewerkte voeding;
- voldoende eiwitten, gezonde vetten en vezels;
- voldoende slaap;
- stressvermindering;
- regelmatige beweging;
- een gezonde darmfunctie;
- waar nodig gerichte ondersteuning op basis van een persoonlijk behandelplan.
Herstel kost tijd. Het lichaam verandert meestal niet van de ene op de andere dag, maar stap voor stap. Juist door de oorzaak van de overbelasting aan te pakken, geef je je lichaam de kans om weer beter in balans te komen.
Een gezond lichaam draait niet om het najagen van een detox, maar om het dagelijks ondersteunen van de natuurlijke processen waarmee je lichaam zichzelf onderhoudt en herstelt.
